Parki narodowe

Gorczański Park Narodowy

Fot. Jerzy Opioła , CC BY-SA 3.0 , Wikimedia Commons

Dlaczego warto?

Czas zwiedzania180–480 min

Gorce to jedne z najspokojniejszych polskich gór. Gorczański Park Narodowy, utworzony w 1981 roku wokół masywu Turbacza, chroni 70,3 km2 zwartych karpackich lasów — drzewa pokrywają aż 95 procent jego powierzchni, a wiele ponadstuletnich świerków, buków i jodeł rośnie tu bez ingerencji człowieka. O skali spokoju najlepiej świadczy liczba odwiedzających: w 2024 roku park przyjął ledwie 92 tysiące osób — tyle, ile Tatry przyjmują w jeden słoneczny weekend. Charakteru Gorcom nadają pasterskie polany, wykarczowane w lasach przez wołoskich pasterzy już w XIV wieku. Po dawnej gospodarce zostały nazwy hal, łany krokusów kwitnących wiosną i słynne widoki: z polan rozpościerają się panoramy Tatr, Pienin i Beskidu Wyspowego. Na Hali Długiej przywrócono kulturowy wypas owiec, więc latem można zobaczyć kawałek żywej tradycji salaszowej. Kryje się tu też anegdota: kopuła szczytowa Turbacza (1310 m) formalnie leży poza granicami parku. Pierwszy rezerwat utworzono tu już w 1927 roku, a jego patronem został Władysław Orkan — urodzony w Porębie Wielkiej bard Gorców, którego dwór można dziś zwiedzić. Symbolem parku jest salamandra plamista — w wilgotnych lasach naprawdę można na nią trafić, podobnie jak na ślady wilków i niedźwiedzi zaglądających z Babiej Góry. Praktycznie: najłatwiejsza droga na Turbacz wiedzie z Koninek przez polany (ok. 3 godzin), pełna pętla grzbietami zajmuje cały dzień. Sezon otwierają krokusy w kwietniu i maju, a zamyka złoto buków w październiku. Zimą szlaki wymagają doświadczenia i sprzętu — Gorce są wtedy piękne, ale wymagające.